profile_unknown_large
Датум на раѓање:
30 март 1952
Место на раѓање:
Лепељ, Витебска област, Белорусија
Членство во МАНУ:
Надвор од работен состав, 2006
Институции:
Катедрата за словенска филологија на Филолошкиот факултет на Московскиот универзитет „М. В. Ломоносов
Област на работа:

Биографија

Ала Генадјевна Шешкен (1952) е истакнат филолог-славист и компаративист, специалист во областа на македонската литература, словенските литератури и компаративистиката. Родена е во Лепељ, Витебска облает, Белорусија, каде што го завршува основното и средното образование. Ги започнува своите студии на славистичката група на Филозофскиот факултет во Ленинград (сега Санкт-Петерсбург), а потоа преминува на студии во Белград, каде што и дипломира во 1974 година. Својата аспирантура ja остварува на Катедрата за словенска филологија на Филолошкиот факултет на Московскиот универзитет „Ломоносов“ под менторство на истакнатиот славист, специалист за словенски фолклор и словенски литератури – проф. Н. И. Кравцов. По завршувањето на аспирантурата во 1979 г. започнува да работи на Филолошкиот факултет на МГУ во научната лабораторија „Руската литература во современиот свет“. Од 2001 година работа како доцент на Катедрата за словенска филологија, научното звање на доцент и е доделено во 2004. Од 1999 година таа раководи со научно-педагошкиот центар „Култура на руското зарубежје“, како и со лабораторијата „Руската книжевност во современиот свет“.
Научните интереси на А. Г. Шешкен тесно се поврзани со проучувањето на македонската литература, на другите југословенски литератури, на белоруската литература, на споредбената славистика и на литературата на руската емиграција. На Филолошкиот факултет на МГУ таа држи специјални курсеви од историјата на белоруската литература, историјата на развојот на руската книжевна наука во словенските земји, како и од областа на споредбеното проучување на руската и југословенските литератури. Списокот на научни трудови од овие области опфаќа над 100 наслови.
Главно место во сферата на научните интереси и педагошката дејност на А. Г. Шешкен зазема проучувањето на создавањето и развојот на македонската литература. Од 1994 година за студентите македонисти од Катедрата за словенска филологија при Московскиот универзитет „Ломоносов“ таа држи редовни и специјални курсеви од историјата на македонската книжевност, од историјата на македонската култура и историјата на македонската литературна критика.
Во научната активност на А. Г. Шешкен во последнава деценија главно место зазема токму проучувањето на македонската ли­тература. Нејзините научни трудови од оваа проблематика се објавени во изданијата на Руската академија на науките. А. Г. Шешкен е автор на фундаменталните поглавја од историјата на македонската лите­ратура во академската „Историја на литературата на западните и јужните Словени“ (РАН), автор на поглавјето за современата маке­донска литература во „Историјата на литературите на Неточна Европа по Втората светска војна“ (РАН). Нејзината монографија „Сту­дии за македонската литература“ која го опфаќа развојот на маке­донската литература во XX век и прашањата за проникнувањата помеѓу руската и македонската литература е објавена во Македонија во 2005 година. Освен тоа, А. Г. Шешкен е автор и на статии по маке­донска литература во најновата “Большая Русская Энциклопедия” која започна да излегува во 2004 година. Посебно место во научните интереси на А. Г. Шешкен зазема споредбеното проучување на руската и македонската литература. На оваа проблематика и е посветено одделно внимание во нејзината монографија „Руската и југословенските литератури во светлината на компаративистиката“ (2003).
Во 1998 (заедно со Р. П. Усикова) А. Г. Шешкен беше органи­затор на првата научна конференција во Русија посветена на маке­донската проблематика „Македонскиот јазик, литература и култура во словенски и балкански контекст“ чии резултати беа објавени во обемниот зборник на поднесените реферати во Москва, 1999 година. Со трудови од областа на македонистиката А. Г. Шешкен редовно настапува на научните форуми во Русија и Македонија. Таа е меѓу другото, редовен учесник на Меѓународниот семинар за македонски јазик, литература и култура, како и на научните дискусии на истиот.
Нејзините најзначајни научни публикации, тесно поврзани со ма­кедонистиката, се монографиите Русская и югославянские литера­туры в свете компаративистики, Москва, 2003 и Студии за македон­ската литература, Скопје: Дијалог, 2005, а има објавено и повеќе поглавја за македонската литература во фундаменталните трудови на Институтот за славистика при РАН: Македонская литература 1920-1930-х гг. во: История литератур южных и западных славян, Т. 3, Москва, 2001; Македонская литература 1941-1945 гг., во: История литератур южных и западных славян, Т. 3, Москва, 2001; Македон­ская литература, во: История литератур Восточной Европы после Второй мировой войны, Т. 2., 1970-1980-е гг. Москва, 2001; Македон­ская литература 1990-х годов, во: Литературы Центральной и Юго- Восточной Европы: 1990 годы. Прерывность – напрерывность литера­турного процесса. Москва, 2002.
А. Г. Шешкен е еден темелен долгогодишен истражувач на сло­венските литератури и култури кај кого во последните десет години македонската проблематика сврзана со нашето минато, но и со наша­та современа епоха зазема доминантно место. Нејзината монографија за појавата и развитокот на компаративистиката на овие простори е дело на одлично информиран, прецизен и високо објективен толкувач кој не подлежи на никакви предрасуди и ги отфрла сите нацио­нални митови, стремејќи се кон објективност, непристрасен и веродостоен приказ на литературните факти и вистини. Кога ќе се види како и со колкав дијапазон на податоци и аргументи таа се служи во студиите за македонската литература од крајот на XIX век, до епо­хата на 90-те години во XX век, може да се заклучи дека низ своето хронолошко проследуваьье на книжевно-историските процеси А. Г. Шешкен дава историски приказ на македонската литература низ сиот XX век. Со присуството на еден ваков истражувач во руската совре­мена славистика се надминуваат некогашните недоразбирања помеѓу руската и македонската книжевна наука и дека на македонската книжевна и духовна традиција и нашата литературна современост започнува да се гледа на подруг, посовремен начин, принципиелен и научно објективен, која во своите толкувања настапува со сигурни аргумен­ти за нејзината автентичност и нејзините неоспорни културно-историски и уметнички дострели.
Избрана е за член на МАНУ надвор од работниот состав во Одделението за лингвистика и литературна наука.